Atrakcje Niderlandów

Zabrzmi to, być może, paradoksalnie, ale jest poniekąd prawdą iż woda-i religia - jak dowodzą znawcy - przyczyniły się w stopniu decydującym do ukształtowania kraju, który zwie się Niderlandami.

Trudno byłoby inaczej wyjaśnić przyczyny, dla których kraj wielkości  naszego Mazowsza odegrał ongi tak dużą rolę i nadal wciąż ją odgrywa – ale w innych już całkiem warunkach politycznych - zwłaszcza na gospodarczej mapie nie tylko Europy ...

Dzieje Niderlandów dowodzą, iż zmaganiom jej ludności z żywiołem przyrody, a więc z morzem, większe przypadło znaczenie niż walkom politycznym czy nawet militarnym o zachowanie i utrwalenie niderlandzkiej państwowości. Znacznie wcześniej przyszło bronić się fryzyjskim żeglarzom, kupcom i rolnikom przed agresją Morza Północnego, niż - Rzymian, Wlking6w, Franków, Normanów, Hiszpanów i w końcu Francuzów pod wodzą Napoleona. Jedyne to również państwo, które powiększa systematycznie swoje terytorium nie kosztem sąsiadów, lecz właśnie – morza! I na tym polegał ów paradoks historii Niderlandów.

Wpływ religii, a ściślej mówiąc kalwińskiej filozofii materialnego sukcesu, ukształtował w decydującej mierze pracowitość, kupiecką zapobiegliwość i rzetelność mieszkańców dzisiejszej Niderlandów.

Skoro już zabrnęliśmy w odległą przeszłość, nie od rzeczy będzie również przypomnieć rzadko uświadamiany sobie dzisiaj fakt, że Zjednoczone Niderlandy, które pojawiły się no politycznej mapie Europy w XVII w., uchodzą, zdaniem wielu historyków doby nowożytnej, za fenomen.

Liczący wówczas zaledwie 2 miliony naród, który dzieliły konflikty natury religijnej oraz głęboko zakorzenione poczucie lojalności wobec rozlicznych prowincji, zdobył się na wywalczenie swej niepodległości poprzez zrzucenie imperialnego jarzma monarchii hiszpańskiej, by w ciągu jednego prawie pokolenia stać się pierwszą nowoczesną  świecie potęgą morską I kolonialną! Wodowane w stoczniach niderlandzkich okręty i statki handlowe dotarły do wybrzeży dzisiejszych Stanów Zjednoczonych i Brazylii oraz do ' Indii, Indonezji, Japonii i Tasmanii. Holendrzy byli wśród pierwszych Europejczyków, którzy zbliżyli ludność naszego kontynentu rozmiary świata, opisując go w wielu relacjach podróżniczych, drukowanych już wówczas w kilku językach.

Zgromadzona tą drogą niebywało wręcz fortuna materialna nie zdołała jednakże przesłonić horyzontów myślowych Holendrów, którzy zaimponowali XVII-wiecznej Europie osiągnięciami swej filozofii i nauki oraz sztuki, do czego przyczynił si,: w dużym stopniu tradycyjny duch tolerancji dla różnych, często skrajnych przekonań j postaw religijnych. Na ziemi niderlandzkiej znajdowali dla siebie azyl tacy ludzie ówczesnej myśli europejskiej, jak katolicki na wskroś Rene Descartes i protestancki z głębi ducha John Locke. Ślady trwającego blisko 100 lat "Złotego Wieku" Niderlandów są w tym kroju widoczne do dziś.

I, są to niektóre tylko elementy, jakie pomagają przybyszowi zrozumieć naturę Holendrów, ich przeszłość ; dzień dzisiejszy.

Jeden z ambasadorów Hiszpanii w Hadze, książę de Bolna, opublikował w wyniku swojej misji książkę pt. „Niderlandzka zagadkowość", w której wy/ożył pogląd. iż w ogóle trudno na dobrą sprawę pojąć Holendrów tudzież ich kraj. Pogląd uzasadniony o tyle, iż istotnie, zachowanie się Holendrów bywa wręcz niezrozumiale: z jednej strony gotowi liczyć się między sobą nie tylko z każdym guldenem, ale i centem, z drugiej natomiast okazują się nagle hojni i sypią milionami na cele pomocy dla społeczeństw dotkniętych skutkami powodzi, trzęsienia ziemi bądź innych klęsk żywiołowych gdzieś na innym krańcu świata ...

Niezwykłych postaw w określonych okolicznościach dopatrzeć się można tutaj więcej. I choćby dlatego Niderlandy warte są uwagi każdego, kogo interesują nie tylko zabytki, ale i ludzie, którzy stworzyli jeden z najbardziej zaskakujących krojów Europy.

Początek historii Niderlandów

Początek dziejów Niderlandów sięga czasów starożytności. Tereny te zamieszkiwały wówczas plemiona germańskich Fryzów i Batawów, podbite częściowo w I w. p.n.e. przez Rzymian, a potem po upadku Rzymu w 476 r., przez Franków, którzy zasiedlają terytorium dzisiejszej Flandrii. Środkowo-wschodnią część kraju zajmują Saksonowie. Dochodzi do wzajemnego oddziaływania różnych etnicznie plemion, wśród których wyjątkową niezależność wykazują Fryzowie z północnego wschodu. W VI w. na teren dzisiejszych Niderlandów zaczynają przenikać idee chrześcijaństwa. Niepowodzeniem kończy się podjęta przez założyciela biskupstwa w Utrechcie, św. Willibrorda, misja chrystianizacji Fryzów, którzy w 754 r. mordują w Dokkum św. Bonifacego. Fryzowie i Saksonowie przyjmują chrześcijaństwo dopiero z chwilą wejścia Niderlandów, na prawach prowincji, w skład powstałej w wyniku zabiegów Karola Wielkiego - monarchii Karolingów. Do dziś przetrwały na południowym brzegu rzeki Waal, pod Nijmegen, ruiny warownego zamku „het Valkhof", w którym zwykł zatrzymywać się Karol Wielki.

Płaskie ukształtowanie terenu oraz głębokie ujścia rzek ułatwiają Normanom w IX w. najazdy na Niderlandy. Dawny port Dorestad nad Renem, opodal Utrechtu, dziś niewielkie osiedle Wijk bij Duurstede, napadali i plądrowali Normanowie 9-krotnie! W dążeniu do pozbycia się z ich strony stałego niebezpieczeństwa jeden z cesarzy karolińskich nadaje Normanowi Rorikowi całe wybrzeże niderlandzkie w charakterze lenna.

Po śmierci Karola Wielkiego, na mocy' traktatu z Verdun w 843 r., Niderlandy dostają się Lotarowi I. Te zmiany polityczne nie oddziałują Jednakże na ciężkie położenie chłopstwa, które z trudem utrzymuje się na jałowej ziemi niderlandzkiej. Jedynym widzialnym dla nich władcą są wasale, których wielcy feudałowie wynagradzają nadawaniem lenna w postaci wolności ziemskich. Autokratyczna i bezwzględna władza wasali, oddalonych od centrum politycznego, doprowadza w X w. do powstania autonomicznych regionów, rządzonych przez biskupów - lak Utrecht, przez książąt - 'jak Brabancja i Geldria, bądź przez hrabiów - lak Holandia, Zelandia czy Flandria. Swego rodzaju autonomię zachowują jedynie Fryzowie.

Spośród ukształtowanych w ten sposób prowincji niderlandzkich największe znaczenie zyskują Niderlandy, rozwijając handel z ówczesną Anglią i rozszerzając swe terytorium kosztem Fryzów i Flamandów, a także wygrywając we własnym interesie politycznym słynny w średniowieczu spór o inwestyturę - czyli obsadzanie wysokich urzędów kościelnych - toczony przez papiestwo z Cesarstwem Rzymskim Narodu Niemieckiego. Niderlandy zdołają też wykorzystać okuję, jaką są wyprawy krzyżowe, do rozwinięcia swych kontaktów handlowych niemal z całą ówczesną Europą. Już w XII w. wiele miast niderlandzkich - Arnhem, Dordrecht, Haarlem, Lejda czy Utrecht - wiąże się z Hanzą, wykazując się wielką dynamiką gospodarczą, a zwłaszcza handlową, rozwijaną dzięki silnej pozycji portów morskich w Antwerpii i rywalizującym z nią od początku Amsterdamem. Miasta niderlandzkie zazdrośnie bronią swych przywilejów przed szlachtą.

Poza murami miast rozciągają się wciąż jeszcze bagniste niziny, które chłopi obwarowują tamami, zamieniając ciężką pracą w żyzne poldery uprawne. W zamian za osuszanie ziemi zwolnieni są oni z wszelkich zobowiązań wobec feudałów. Podobnie jak w miastach rodzi się niezależna klasa kupców i wolnych rzemieślników, na wsi powstaje warstwa wolnego chłopstwa, którego los jest nieporównanie lżejszy niż w innych krajach. W tych warunkach szlachta niderlandzka traci swe wpływy, przegrywając ostatecznie w XIV w . . z silnym i bogatym już mieszczaństwem, które we własnym interesie będzie teraz dążyć do zjednoczenia niezależnych prowincji w jedno państwo niderlandzkie.

Kiedy więc w wyniku dziedziczenia i podbojów dochodzi w XV w. do politycznej integracji Niderlandów pod berłem książąt burgundzkich - Filipa Dobrego i Karola Śmiałego - pretendują one już do rangi regionu Europy Zachodniej o najwyżej rozwiniętym potencjale gospodarczym. Proce s pierwotnej akumulacji kapitału krystalizuje się tutaj najwcześniej.

Ulegając ambicjom politycznym mieszczaństwa, córka Karola, Maria Burgundzka, zmuszona Jest ogłosić w 1477 r. w Gandawie tzw. wielki przywilej na rzecz ogólnokrajowych Stanów Generalnych złożonych z przedstawicieli parlamentów poszczególnych prowincji. Ograniczając w ten sposób ukres władzy monarszej

Wycieczki, atrakcje Niderlandów

Bogactwo turystyczne Niderlandów, tudzież nierównomierne usytuowanie najciekawszych obiektów i atrakcji, dyktuje potrzeb rezygnacji z opisu poszczególnych prowincji na rzecz bardziej praktycznych kryteriów.

Popularne trasy turystyczne pozwalające zobaczyć atrakcje Niderlandów:

• Amsterdam - Haga - Rotterdam;
• Haarlem Ijmuid en - Santpoort - Bloemendaal – Zandvoort - Lisse - Haarzuilens - Hilversum - Naarden – Nederhorst den Berg - Aalsmeer - Lelystad.
• Delft - Schiedam - Brielle - Oon;irecht - Kinderdijk - Vianen - Woerden - Gouda - Lejda:
• Alkmaar _ Heemskerk - Zaandam - Broek in Waterland - Marken i Volendam - De 'Rijp - Hoorn - Enkhuizen - Schagen - Den Helder - wyspa Texel;
• Leeuwarden - Franeker - Harlingen ' - Bolsward – Makkum - Workum _ Hindeloopen -- Sloten - Sneek - Wieu.werd - Dokkum _ wyspa Ameland - wyspa Schiermonnikoog;
• Groningen - Aduard - Zoutkamp - Uithuizen – Delfzijl - Leek _ Assen _ Bo rger - Emmen - D-kingeloo - Meppel;
• Zwolle _ Kampen - Ketelhaven - Vollenhove – Glethoorn - Staphorst i Rouveen - Ootmarsum - Denekamp - Oldezaal - Enschede - Deventcr;
• Zutphen _ Brąnkhorst - Hengelo - Doesburg -; 's-Heerenberg - Aalten - Winterswiik - Borculo;
• Utrecht _ Doorn - Oosterbeek - Arnhem - Velp - Apeldoorn - Otterlo - Amersfoort - Soestdijk;
• Nijmegen - Berg en Dal - Bemmel - p oorn enburg, -Wijk bij Duurstede - Buren - Culemborg - Lee rdam – Gonnchem - Loevestein - Zaltbommel - Tie l;
• Zierikzee _ Veere - Middelburg - Vlissingen – Sluis , Aardenburg - Terneuzen - Axel - Hulst - Goes;
• TRASA 12: 's_Hertogenbosch :. Sint Oedenrode - Helmond -E'indhoven t Tilburg - Breda - Bergen op Zoom - Will emstad;
• Maastricht _ Valkenburg - Heerle.ta - Kerkrade - St. Odilienberg - Thorn - Susteren